Chống Sét Lan Truyền Cho Phòng Server & Data Center Chuẩn IEC
Bạn đang tìm giải pháp chống sét lan truyền cho phòng server hoặc trung tâm dữ liệu để bảo vệ hệ thống CNTT, server, UPS, switch, firewall và dữ liệu quan trọng? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu vì sao cần chống sét lan truyền, nên dùng loại SPD nào, lắp ở đâu, tiêu chuẩn nào cần tuân thủ và giải pháp triển khai đúng kỹ thuật, an toàn và hiệu quả cho Data Center – phòng server doanh nghiệp.
Chống sét lan truyền cho phòng server là gì?
Chống sét lan truyền (Surge Protection) cho phòng server là hệ thống bảo vệ các thiết bị điện tử nhạy cảm (máy chủ, switch, router, ổ cứng) khỏi các xung quá áp đột ngột. Các xung này có thể sinh ra từ sét đánh lân cận hoặc do đóng ngắt các thiết bị điện công suất lớn, truyền qua đường dây điện hoặc dây cáp tín hiệu gây hư hỏng phần cứng và mất dữ liệu. Các xung sét này thường phát sinh khi:
- Sét đánh trực tiếp
- Sét đánh cảm ứng trong khu vực
- Biến động lưới điện
- Sự cố điện áp từ hệ thống cấp điện
Xung sét chỉ diễn ra trong micro giây nhưng có biên độ rất lớn, đủ để phá hủy bo mạch, làm cháy thiết bị, giảm tuổi thọ hệ thống hoặc gây mất dữ liệu nghiêm trọng.
Tại sao trung tâm dữ liệu (Data Center) bắt buộc phải có hệ thống chống sét lan truyền?
Trung tâm dữ liệu cần hệ thống chống sét lan truyền vì 3 lý do cốt lõi:
- Bảo vệ phần cứng đắt tiền: Ngăn chặn hư hỏng bo mạch, nguồn và vi xử lý của server.
- Đảm bảo tính liên tục (Uptime): Tránh thời gian chết (downtime) do sự cố điện, đảm bảo dịch vụ hoạt động 24/7.
- An toàn dữ liệu: Ngăn chặn việc mất mát hoặc tham nhũng dữ liệu do sốc điện đột ngột.
Tại sao phòng server và Data Center bắt buộc phải lắp chống sét lan truyền?
Vì server chứa dữ liệu quan trọng, hệ thống phải hoạt động 24/7. Xung sét có thể gây:
- Cháy hỏng thiết bị trị giá lớn
- Mất dữ liệu
- Dừng hệ thống
- Gián đoạn dịch vụ – thiệt hại kinh doanh
Do đó Data Center – IDC – phòng IT, phòng server bắt buộc phải lắp SPD chuẩn.
Chống sét lan truyền bảo vệ những thiết bị nào trong phòng server?
Nguồn điện
- Tủ điện tổng
- Tủ điện phân phối
- UPS | ATS | PDU
Thiết bị CNTT
- Server
- Storage
- Switch – Core Switch
- Router – Firewall – Load Balancer
Hệ thống phụ trợ
- Camera
- Access control
- Hệ thống giám sát BMS
- Hệ thống IoT – SCADA – PLC
Tiêu chuẩn chống sét cho phòng server tại Việt Nam là gì?
Hệ thống chống sét cho phòng server cần tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam sau:
- IEC 62305: Tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ chống sét.
- TCVN 9385:2012: Tiêu chuẩn Việt Nam về chống sét cho công trình xây dựng.
- TIA-942: Tiêu chuẩn hạ tầng viễn thông dành cho Trung tâm dữ liệu (yêu cầu cụ thể về tiếp địa và chống nhiễu).
Cách chọn thiết bị chống sét (SPD) cho tủ rack server?
Để chọn SPD phù hợp cho tủ server, cần tuân thủ nguyên tắc Bảo vệ đa cấp:
- Cấp 1 (Type 1): Lắp tại tủ điện tổng của tòa nhà để cắt dòng sét lớn (dạng sóng 10/350µs).
- Cấp 2 (Type 2): Lắp tại tủ phân phối tầng hoặc phòng server để cắt xung sét còn sót lại (dạng sóng 8/20µs).
- Cấp 3 (Type 3/Point-of-Use): Lắp trực tiếp trong tủ rack hoặc thanh nguồn PDU để lọc nhiễu tinh vi bảo vệ thiết bị đầu cuối.
Sơ đồ nguyên lý chống sét lan truyền cho hệ thống mạng dữ liệu
Hệ thống bảo vệ toàn diện phải bao gồm hai đường truyền dẫn chính:
- Đường nguồn (AC Power): Sử dụng các thiết bị cắt lọc sét mắc song song hoặc nối tiếp tại đầu vào nguồn điện.
- Đường tín hiệu (Data Lines): Sử dụng các thiết bị bảo vệ cho cáp mạng LAN (RJ45), cáp đồng trục hoặc đường dây thuê bao để ngăn sét lan truyền qua dây cáp mạng đi vào cổng switch/router.
Yêu cầu về hệ thống tiếp địa (Grounding) cho phòng máy chủ
Hệ thống tiếp địa là “xương sống” của việc chống sét hiệu quả. Yêu cầu kỹ thuật bao gồm:
- Điện trở tiếp đất: Phải nhỏ hơn 4 Ohm (theo TCVN), tốt nhất là nhỏ hơn 1 Ohm đối với các Data Center tiêu chuẩn cao.
- Đẳng thế: Tất cả các hệ thống tiếp đất (tiếp đất chống sét, tiếp đất an toàn điện, tiếp đất làm việc) nên được liên kết đẳng thế để tránh chênh lệch điện áp gây phóng điện.
Lắp chống sét lan truyền ở vị trí nào trong phòng server?
✔ Tủ điện tổng Data Center
✔ Tủ điện phân phối của phòng server
✔ Tủ rack (bảo vệ trực tiếp server & thiết bị IT)
✔ Đường tín hiệu – mạng – viễn thông
Tiêu chuẩn chống sét phòng server cần tuân thủ
Một hệ thống chuẩn nên đáp ứng:
- IEC 61643 – Chuẩn SPD toàn cầu
- TCVN 9385 – Tiêu chuẩn Việt Nam
- TIA 942 – Chuẩn Data Center
- ISO/IEC 27001 – Liên quan an toàn thông tin
Nếu không lắp chống sét lan truyền – điều gì xảy ra cho datacenter?
Hệ quả thường gặp:
❌ Cháy UPS
❌ Hỏng server hàng loạt
❌ Mất dữ liệu
❌ Sập mạng doanh nghiệp
❌ Gián đoạn hoạt động
❌ Chi phí khắc phục rất lớn
Bao lâu nên kiểm tra hệ thống chống sét trong datacenter?
Khuyến nghị:
- 6 – 12 tháng/lần
- Sau mỗi mùa mưa bão
- Khi từng xảy ra sự cố sét
Giải pháp chống sét lan truyền chuẩn cho phòng server
Một giải pháp chuẩn gồm:
- SPD Type 1 – nguồn tổng
- SPD Type 2 – tủ phân phối
- SPD Type 3 – tủ rack
- SPD mạng & tín hiệu
- Hệ thống tiếp địa đạt chuẩn
Lắp UPS rồi có cần lắp thiết bị chống sét nữa không?
Có. UPS (Bộ lưu điện) chủ yếu dùng để lưu trữ điện năng khi mất điện. Mặc dù một số UPS có tích hợp mạch lọc nhiễu, nhưng khả năng chịu dòng sét lớn của chúng rất hạn chế. Cần lắp thiết bị cắt sét chuyên dụng (SPD) ở phía trước UPS để bảo vệ chính UPS và các thiết bị phía sau.
Thiết bị cắt lọc sét nào tốt nhất cho Data Center hiện nay?
Các thương hiệu uy tín thường được tìm kiếm bao gồm: LPI, Prosurge,Erico. Việc lựa chọn phụ thuộc vào công suất hệ thống và yêu cầu kỹ thuật cụ thể của từng dự án.
🎯 Chống sét lan truyền cho phòng server và Data Center là giải pháp bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn bảo vệ hệ thống CNTT, thiết bị giá trị lớn và dữ liệu quan trọng. Khi triển khai đúng chuẩn IEC – TCVN – TIA, hệ thống sẽ vận hành an toàn, ổn định và tránh rủi ro gián đoạn do sét gây ra.
Nếu bạn cần tư vấn lựa chọn thiết bị SPD phù hợp, thiết kế giải pháp hoặc bản vẽ triển khai thực tế cho phòng server / Data Center, liên hệ mình có thể hỗ trợ thêm.
