Tin tức công ty, Tin tức

Tiêu chuẩn IEC 61643 là gì? Tiêu chuẩn cho Chống sét lan truyền

Đã đăng trên bởi DMP

Đừng để hệ thống điện “mong manh dễ vỡ” trước thiên tai: Hiểu rõ về IEC 61643

Bạn có bao giờ tự hỏi, tại sao cùng một thiết bị chống sét mà cái thì to bằng bàn tay, cái lại nhỏ xíu, cái lắp ở tủ tổng, cái lại gắn ngay ổ cắm? Sự khác biệt đó không phải ngẫu nhiên. Tất cả đều nằm trong “ thước đo chất lượng”: Tiêu chuẩn IEC 61643 là gì.

Nói một cách dân dã, nếu coi hệ thống điện nhà bạn là một pháo đài, thì IEC 61643 chính là bộ quy tắc để xây dựng các tầng lớp phòng thủ. Nó không chỉ là những con số khô khan; nó là giới hạn giữa việc thiết bị của bạn sống sót sau một tia sét hay biến thành một đống sắt vụn cháy khét.

Tiêu chuẩn chống sét IEC 61643 là gì?, Sơ đồ cấu tạo thiết bị chống sét lan truyền SPD tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế IEC 61643-11

1. Tiêu chuẩn IEC 61643 là gì?

IEC 61643 là bộ tiêu chuẩn quốc tế do Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (International Electrotechnical Commission) ban hành. Mục đích duy nhất của nó là: Ấn định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm cho thiết bị bảo vệ quá áp đột ngột (thường gọi là SPD – Surge Protective Device).

IEC 61643 là bộ tiêu chuẩn quốc tế quy định:

2. IEC 61643 không chỉ có một văn bản duy nhất. Nó chia ra nhiều phần cho từng lĩnh vực khác nhau :

  • IEC 61643-01: Tiêu chuẩn chung cho các SPD
  • IEC 61643-11: Yêu cầu kỹ thuật cho SPD trên hệ thống điện áp thấp. Đây là phần phổ biến nhất mà chúng ta hay gặp trong các tòa nhà, nhà máy.
  • IEC 61643-21: Dành cho mạng viễn thông và tín hiệu (như đường truyền internet, camera).
  • IEC 61643-31: Một mảng đang rất “hot” hiện nay – dành riêng cho các hệ thống điện mặt trời (PV).

3. Phân loại SPD: Type 1, Type 2 và Type 3 – Chọn sao cho đúng theo IEC?

Sơ đồ phối hợp phòng thủ SPD theo IEC 61643 minh họa sự phối hợp tầng nấc của các thiết bị chống sét Type 1, 2, 3 và các dạng sóng xung sét 10/350µs, 8/20µs trong hệ thống điện hạ thế

a. SPD Type 1: “Kẻ gác đền”

Đây là thiết bị lắp tại tủ điện chính (MSB). Nó được thiết kế để chịu đựng các xung sét trực tiếp (dạng sóng 10/350µs) cực mạnh. Hãy tưởng tượng nó như một bức tường thành vững chắc đón nhận những cú đánh đầu tiên từ bầu trời.

b. SPD Type 2: “Lớp khiên”

Lớp này thường nằm ở các tủ điện tầng hoặc tủ phân phối. Nhiệm vụ của nó là xử lý các xung sét lan truyền hoặc xung quá áp do đóng ngắt điện lưới (dạng sóng 8/20µs). Nếu Type 1 bỏ lỡ điều gì, Type 2 sẽ xử lý nốt.

c. SPD Type 3: “Vệ sĩ”

Chúng ta thấy chúng trong các ổ cắm chuyên dụng hoặc lắp ngay trước các thiết bị nhạy cảm như máy chủ, máy y tế. Khả năng chịu tải của nó thấp nhất nhưng độ nhạy bén thì cao nhất.

Lưu ý: Đừng bao giờ nghĩ rằng lắp một con SPD Type 1 là xong. Một hệ thống chống sét hoàn hảo cần sự phối hợp đa tầng. Nếu không có sự phối hợp này, xung sét vẫn có thể “lách” qua các khe hở điện từ để phá hỏng bo mạch điện tử bên trong nhà bạn.

4. Các thông số kỹ thuật quan trọng trong IEC 61643

Để chọn SPD đúng, cần hiểu rõ các thông số sau:

  • Uc (Maximum continuous operating voltage): Điện áp làm việc liên tục tối đa (ví dụ: 320V cho hệ TN-S, 385V cho TT).
  • Up (Voltage protection level): Mức điện áp bảo vệ (residual voltage) – phải thấp hơn khả năng chịu điện áp cách điện của thiết bị.
  • In (Nominal discharge current): Dòng xả danh nghĩa (8/20 μs), SPD phải chịu được ít nhất 15 lần mà không hỏng.
  • Imax (Maximum discharge current): Dòng xả tối đa (một lần hoặc vài lần).
  • Iimp (Impulse current): Chỉ áp dụng Type 1, dạng sóng 10/350 μs mô phỏng sét trực tiếp.
  • Disconnector: SPD phải có cơ chế ngắt (fuse hoặc MCB) phối hợp để tránh cháy nổ khi hỏng.

Tiêu chuẩn yêu cầu thử nghiệm nghiêm ngặt về an toàn (thermal runaway, end-of-life behavior) và hiệu suất.

thong so hien thi cua chong set lan truyen

5. Các con số 8/20µs và 10/350µs trong IEC 61643 ?

Nếu bạn đọc catalogue thiết bị chống sét mà không hiểu hai con số này, coi như chưa biết gì về IEC 61643.

  • Iimp : …..10/350µs: Mô phỏng một cú sét đánh trực diện. Năng lượng cực lớn, thời gian duy trì dài. Chỉ SPD Type 1 mới “được thử nghiệm” với thông số này.
  • 8/20µs: Mô phỏng xung sét gián tiếp hoặc xung nhiễu. Năng lượng thấp hơn nhưng xảy ra thường xuyên hơn.

Việc đánh tráo hai thông số này trong lắp đặt là sai lầm chết người. Một thiết bị ghi là 40kA nhưng theo chuẩn 8/20µs thì không bao giờ thay thế được cho thiết bị 25kA chuẩn 10/350µs ở vị trí tủ tổng.

6. Giải đáp thắc mắc

Làm thế nào để biết SPD có tuân thủ IEC 61643 hay không?

Hãy kiểm tra nhãn sản phẩm. Một SPD đạt chuẩn phải ghi rõ các thông số: Uc (Điện áp hoạt động tối đa), Up (Cấp độ bảo vệ áp), và đặc biệt là ký hiệu Type hoặc Class theo IEC 61643-11.

SPD Type 1+2 là gì?

Đây là dòng thiết bị lai, kết hợp khả năng chịu xung mạnh của Type 1 và khả năng cắt xung của Type 2 trong cùng một khối, giúp tiết kiệm không gian tủ điện.

Tại sao cần tiêu chuẩn IEC 61643-31 cho điện mặt trời?

Hệ thống điện mặt trời dùng dòng điện một chiều (DC) với đặc tính hồ quang rất khó dập. IEC 61643-31 đảm bảo SPD có thể ngắt dòng an toàn mà không gây cháy nổ.

Bao lâu thì nên thay thiết bị chống sét (SPD)?

Hầu hết SPD đều có “cửa sổ chỉ thị”. Nếu nó chuyển sang màu đỏ, nghĩa là nó đã “hy sinh” để bảo vệ hệ thống và cần thay thế ngay. Theo IEC, bạn nên kiểm tra định kỳ hàng năm hoặc sau mỗi mùa giông bão lớn.

Tiêu chuẩn IEC 61643 và EN 61643 có khác nhau không?

Về cơ bản, chúng tương đương nhau. EN 61643 là phiên bản của Châu Âu dựa trên tiêu chuẩn quốc tế IEC.

Sự khác biệt giữa IEC 61643 và UL 1449?

IEC tập trung vào Up, In/Iimp theo waveform riêng; UL nhấn mạnh VPR và SCCR an toàn hơn ở một số khía cạnh.

Type 1, Type 2, Type 3 SPD khác nhau như thế nào?

Type 1 chịu sét trực tiếp (Iimp 10/350μs), Type 2 chịu sét gián tiếp (In 8/20μs), Type 3 bảo vệ tinh gần thiết bị.

Cách chọn chống sét lan truyền theo IEC 61643?

Xác định Uc theo hệ thống, tính In theo mức rủi ro, đảm bảo Up < khả năng chịu của thiết bị, lắp dây ngắn.

Giải pháp chống sét lan truyền cho nhà xưởng theo IEC?

Hệ thống đa tầng: Type 1+2 tại nguồn + Type 2 phân phối + phối hợp chống sét tín hiệu với chống sét trực tiếp IEC 62305.

6. Kết Luận: Tại Sao Đầu Tư Vào IEC 61643 Là Quyết Định Thông Minh

IEC 61643 không chỉ là tiêu chuẩn kỹ thuật, mà là khoản bảo hiểm chính cho hệ thống điện của bạn.

  • 🛡️ Bảo vệ 99%: Giảm rủi ro từ sét
  • 💰 ROI cao: Tiết kiệm 5-10 lần chi phí cài đặt
  • 📈 Độ tin cậy: Nâng cao thời gian hoạt động lên 99.9%
  • ✅ Tuân thủ pháp lệ: Đáp ứng yêu cầu bảo hiểm và quy chuẩn
  • 🔧 Đơn giản bảo trì: Kiểm tra hàng năm, thay thế 5-10 năm

Nếu bạn đang có:

  • ✓ Thiết bị điện tử quý giá cần bảo vệ
  • ✓ Khu vực có mật độ sét cao
  • ✓ Yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn

Hãy liên hệ với chúng tôi ngay để:

  • 📋 Tư vấn miễn phí đánh giá rủi ro
  • 🎯 Thiết kế hệ thống SPD phù hợp IEC 61643
  • 🚀 Lắp đặt chuyên nghiệp bởi kỹ sư cấp 1
  • 📞 Hỗ trợ bảo trì 24/7 suốt vòng đời thiết bị

Liên hệ: Công ty Cổ Phần Thương Mại DMP

Email: info@dmpsolutions.com.vn

Hotline: 0981.891.315 – 0338.446.450